Częściowe zaćmienie Słońca rozpocznie się nad Polską 12 sierpnia mniej więcej między godz. 19.10 a 19.20. Będzie to zjawisko wyjątkowe przede wszystkim ze względu na bardzo dużą fazę oraz moment, w którym do niego dojdzie. Słońce znajdzie się wówczas nisko nad zachodnim horyzontem, a w wielu miejscach schowa się za nim jeszcze przed osiągnięciem astronomicznego maksimum zaćmienia.
Jak podaje „Urania – Postępy Astronomii”, powołując się na dane z „Almanachu astronomicznego na rok 2026” Polskiego Towarzystwa Astronomicznego, maksymalna faza dostępna z terenu naszego kraju sięgnie około 88 proc. Oznacza to, że Księżyc przesłoni zdecydowaną większość tarczy słonecznej. Będzie to najgłębsze zaćmienie Słońca obserwowane z Polski od 27 lat.
Warunki nie będą jednak jednakowe w całym kraju. Kluczowe znaczenie będzie miało położenie obserwatora względem linii Olsztyn–Łódź–Opole. Na zachód od niej będzie można zobaczyć zaćmienie bardzo blisko jego maksymalnej fazy jeszcze przed zachodem Słońca. Na wschodzie naturalny horyzont przerwie obserwację wcześniej.
Godziny zaćmienia Słońca w największych miastach
Według danych Polskiego Towarzystwa Astronomicznego w Gdańsku zaćmienie rozpocznie się o godz. 19.11, a największą widoczną fazę osiągnie około godz. 20.05. Słońce zajdzie tam około godz. 20.23. Maksymalna faza wyniesie około 85,5 proc.
W Szczecinie początek zjawiska przewidywany jest na godz. 19.14. Maksimum przypadnie około godz. 20.08, natomiast zachód Słońca nastąpi około godz. 20.26. Maksymalna faza zaćmienia osiągnie około 86,7 proc.
W Poznaniu pierwsze oznaki zaćmienia będą widoczne około godz. 19.15. Maksimum nastąpi około godz. 20.10, a zachód Słońca około godz. 20.24. Faza maksymalna sięgnie około 86,7 proc.
We Wrocławiu zaćmienie rozpocznie się około godz. 19.17. Maksimum będzie można obserwować około godz. 20.12, a Słońce schowa się za horyzontem mniej więcej siedem minut później – około godz. 20.19. Maksymalna faza wyniesie około 87,4 proc.
W Łodzi początek zjawiska przypada na godz. 19.16, maksimum na około godz. 20.08, natomiast zachód Słońca nastąpi około godz. 20.12. Maksymalna faza wyniesie około 86,6 proc.
Zaćmienie Słońca w Warszawie, Krakowie i Białymstoku
Bardziej skomplikowana sytuacja czeka obserwatorów we wschodniej i południowo-wschodniej Polsce. W Warszawie zaćmienie rozpocznie się około godz. 19.15. Według danych z almanachu maksimum przypada około godz. 20.07, czyli praktycznie w momencie zachodu Słońca. Maksymalna faza wynosi około 86,1 proc.
W Białymstoku zjawisko zacznie się około godz. 19.13, ale Słońce zajdzie około godz. 20.01, zanim zaćmienie osiągnie swoje właściwe maksimum. W danych PTA dla tego miejsca wskazywana jest faza około 79,2 proc. w chwili zachodu.
Podobnie będzie w Krakowie. Zaćmienie zacznie się tam około godz. 19.18, natomiast zachód Słońca nastąpi około godz. 20.04. Teoretyczne maksimum wypadnie już wtedy, gdy Słońce będzie znajdowało się poniżej horyzontu. W chwili zachodu będzie zasłonięte w około 71,1 proc.
Najmniej korzystna sytuacja wystąpi w Bieszczadach. Jak wskazuje „Urania”, Słońce schowa się tam za horyzontem przy przesłonięciu wynoszącym około 42 proc. tarczy.
Najlepsze miejsca do obserwacji zaćmienia Słońca
W tym przypadku wybór miejsca będzie niemal równie istotny jak pogoda. Słońce podczas najciekawszej części zjawiska będzie znajdowało się bardzo nisko nad horyzontem. W praktyce nawet bezchmurne niebo nie zagwarantuje dobrej obserwacji, jeżeli widok w kierunku zachodnim będą zasłaniały drzewa, budynki, wzgórza lub inne przeszkody.
Najbardziej odpowiednie będą zatem otwarte przestrzenie z niezakłóconym widokiem na zachodni i północno-zachodni horyzont. Korzystne mogą okazać się wzniesienia, otwarte pola, plaże oraz miejsca nad dużymi zbiornikami wodnymi. W miastach warto wcześniej upewnić się, że linia horyzontu nie jest zasłonięta wysoką zabudową.
NASA potwierdza, że 12 sierpnia 2026 r. będzie miało miejsce całkowite zaćmienie Słońca. Polska znajdzie się jednak poza pasem całkowitości, dlatego z naszego kraju przez cały czas będzie można obserwować wyłącznie fazę częściową. Pas zaćmienia całkowitego przebiegnie m.in. przez Islandię i Hiszpanię.
Jak bezpiecznie obserwować zaćmienie Słońca?
Zaćmienia częściowego nie wolno obserwować bezpośrednio gołym okiem. Nie wystarczą również zwykłe okulary przeciwsłoneczne, niezależnie od stopnia ich przyciemnienia.
NASA zaleca stosowanie specjalnych okularów lub ręcznych filtrów przeznaczonych do obserwacji Słońca, zgodnych z międzynarodową normą ISO 12312-2. Przed użyciem należy sprawdzić, czy filtr nie jest zarysowany, przedziurawiony albo uszkodzony.
Szczególnie niebezpieczne jest patrzenie na Słońce przez lornetkę, teleskop lub obiektyw aparatu bez specjalnego filtra umieszczonego przed urządzeniem optycznym. Skupione przez układ optyczny promieniowanie może doprowadzić do poważnego uszkodzenia wzroku.
Bezpieczną alternatywą jest obserwacja pośrednia, polegająca na projekcji obrazu Słońca na ekran lub inną powierzchnię. W przypadku teleskopów i aparatów konieczne są filtry przeznaczone konkretnie do obserwacji Słońca.
Perseidy w nocy z 12 na 13 sierpnia 2026 r.
Zaćmienie nie będzie jedynym zjawiskiem astronomicznym przypadającym na 12 sierpnia. Po zachodzie Słońca warto pozostać na zewnątrz, ponieważ tej samej nocy nastąpi maksimum aktywności Perseidów.
International Meteor Organization podaje, że Perseidy są aktywne od 17 lipca do 24 sierpnia, a maksimum w 2026 r. przypadnie na noc z 12 na 13 sierpnia. Tradycyjne maksimum roju przewidywane jest w szerokim przedziale od wieczora 12 sierpnia do godzin porannych 13 sierpnia. Nominalny współczynnik ZHR dla Perseidów wynosi około 100 meteorów na godzinę, choć rzeczywista liczba obserwowana przez jedną osobę zależy od warunków, położenia radiantu i przejrzystości nieba.
Tegoroczne warunki będą szczególnie korzystne ze względu na Księżyc. 12 sierpnia przypada nów, dlatego jego światło nie będzie przeszkadzało w obserwacji słabszych meteorów.
Do obserwacji Perseidów nie potrzeba teleskopu ani lornetki. Najlepiej wybrać możliwie ciemne miejsce poza obszarem intensywnego oświetlenia miejskiego i pozwolić oczom przyzwyczaić się do ciemności. Meteory mogą pojawiać się na dużej części nieba.
Kolejne zaćmienie Słońca widoczne z Polski
Na kolejne częściowe zaćmienie Słońca mieszkańcy Polski nie będą musieli czekać długo. Następne nastąpi 2 sierpnia 2027 r., ale jego faza obserwowana z naszego kraju będzie znacznie mniejsza.
Pas całkowitego zaćmienia w 2027 r. przejdzie natomiast m.in. przez północną Afrykę. Bardzo korzystne warunki będą panowały w Egipcie, gdzie Słońce podczas maksimum znajdzie się wysoko nad horyzontem.
Na całkowite zaćmienie Słońca widoczne z terytorium Polski trzeba będzie natomiast czekać znacznie dłużej. Według danych astronomicznych nastąpi ono dopiero w 2135 r.
Komentarze (0)