W miejscu jednej z największych kopalni węgla w Europie ma powstać gigantyczne jezioro. Koncern PGE GiEK, którego oddziałami są kopalnia i elektrownia Bełchatów, planuje stworzyć ogromny zbiornik w centrum Polski, który przyciągnie turystów z całego kraju. Plany wypełnienia wyrobisk wodą wynikają z prostej przyczyny – węgiel wkrótce się skończy, a zalanie ogromnych odkrywek to jedna z najtańszych i najpopularniejszych metod rekultywacji terenów pogórniczych, która stosowana jest w wielu krajach.
W okolicach Bełchatowa węgiel wydobywany jest dwóch wyrobisk: Pola Bełchatów oraz Pola Szczerców. Pierwsza z odkrywek swoją działalność zakończy już w tym roku, w przypadku drugiej plany na wydobycie są do 2038 roku, jednak niewykluczone, że koparki skończą kopać surowiec już kilka lat wcześniej. PGE od kilku lat zapowiada, że po eksploatacji ogromnych odkrywek w przyszłości chce je zamienić w „bełchatowskie Mazury. Planowana jest ogromna plaża, przystań jachtowa i wiele innych atrakcji wokół sztucznego jeziora, które ma być najgłębszym w Polsce. Jednym z pomysłów jest zatopienie na jego dnie koparki, która byłaby atrakcją dla nurków. Maksymalna głębokość sztucznego zbiornika w miejscu odkrywek wyniesie ok. 170 metrów, czyli o około 70 metrów więcej niż ma jezioro Hańcza.
Wyrobiska staną się gigantycznym jeziorem
Prace z myślą o przyszłych zbiornikach rozpoczęły się już kilka lat temu. Pod koniec 2020 roku zakończono prace przy formowaniu linii brzegowej od wschodniej strony, a także przygotowano tereny pod przyszłą plażę. Jeszcze do niedawna, według oficjalnych danych odkrywka Bełchatów miała 8,5 kilometra długości, a w najszerszym miejscu 3,2 km szerokości. Natomiast jej głębokość wynosiła aż 310 metrów. Na chwilę obecną to 245 metrów, a docelowo ma mieć 190-195 metrów, przy czym samo jezioro, biorąc pod uwagę rzędną zwierciadła wody, będzie głębokie na około 170 metrów. Do wypłycenia odkrywki potrzebne są ogromne ilości ziemi, czyli tzw. nadkładu, który obecnie jest transportowany z sąsiedniego Pola Szczerców.Według szacunków to jeszcze ponad 200 mln metrów sześciennych nadkładu. W następnej kolejności będą prowadzone prace przy formowaniu skarp, których nachylenie będzie łagodzone, umacniane i zabezpieczane. Po zakończeniu tych prac, rozpocznie się wypełnianie odkrywki wodą, które będzie polegało na stopniowym ograniczaniu odwodnienia, co będzie skutkowało wypełnianiem się wyrobiska wodami głębinowymi. Jednocześnie do wyrobiska kierowane będą wody pochodzące z cieków powierzchniowych. Wypełniona wodą zostanie również druga z odkrywek, czyli sąsiednie Pole Szczerców. Kiedy to może nastąpić? Dopiero po zakończeniu wydobycia i pracach górniczych, które przygotują odkrywkę do przemienienia jej w zbiornik wodny. Kopalnia nie ukrywa, że w przyszłości obydwa wypełniające się jeziora być może uda się połączyć w jedno.
Co mówią pierwsze analizy?
Ostatnio coraz głośniej o Bełchatowie w kontekście budowy drugiej elektrowni jądrowej. W głównych założeniach do aktualizacji Polskiego Programu Energetyki Jądrowej, jako preferowane są wymieniane dwie lokalizacje: Bełchatów i Konin. Za pomysłem mocno lobbuje również koncern PGE GiEK, politycy, związkowcy i samorząd, bo gigantyczna inwestycja stworzyłaby tysiące miejsc pracy. To ma być ratunkiem dla regionu, który po zamknięciu kopalni i elektrowni będzie zmagał się z problemem spadku zatrudnienia. Spółka PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna utworzyła wspólnie z ośrodkami naukowo-badawczymi konsorcjum, które ma zająć się szczegółowymi badaniami terenów w pobliżu kopalni i elektrowni Bełchatów. W jego skład weszły: Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Główny Instytut Górnictwa – Państwowy Instytut Badawczy w Katowicach, Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie oraz Poltegor-Instytut – Państwowy Instytut Badawczy we Wrocławiu. Przez wiele miesięcy prowadzono prace analityczne, które obejmowały przegląd archiwalnych danych m.in. geologicznych i środowiskowych. Więcej szczegółów na temat prowadzonych analiz można było usłyszeć podczas ostatniej nadzwyczajnej sesji Sejmiku Województwa Łódzkiego, która wyjątkowo odbyła się w Bełchatowie.
- Prowadzaliśmy analizy związane z sejsmicznością, prognozowaniem wstrząsów, analizą aktywności uskoków czy hydrogeologią. Oparliśmy się o dane, w których posiadaniu była Kopalnia Bełchatów, jak i nasze instytuty. W zasobach GIG z Katowic są dane w zasadzie od początku istnienia kopalni, ponieważ posiadamy niezależną sieć sejsmografów, bardzo wiele czynników przeanalizowaliśmy – powiedział Jarosław Zagórowski, dyrektor Głównego Instytutu Górnictwa - Państwowego Instytutu Badawczego.
Jak dodał, wyniki wszystkich przeprowadzonych analiz nie wykluczają w żadnym aspekcie możliwości posadowienia elektrowni jądrowej w proponowanej lokalizacji. Zaznaczył, że niezwykle istotnym elementem w występującym w analizach, była kwestia wody.
- Przewidujemy, że w momencie, kiedy przestanie działać kopalnia, kiedy zostaną wyłączone pompy, będzie następował dopływ wód i wypełnianie leja depresyjnego, natomiast widzimy też możliwość ewentualnego zasilenia tego wyrobiska wodą z rzeki Warta, Widawka lub z innych ujęć, jeśli taka potrzeba zaistnieje – powiedział Jarosław Zagórowski.
Woda szybciej wypełni odkrywki kopalni?
Wspomniał też o doświadczeniach w wypełnianiu kopalni wodą z innych rejonów Polski m.in. w rejonie Olkusza i Trzebini, gdzie działa zespół pod nadzorem ministra energii. Warto zauważyć, że w ostatnim czasie media relacjonowały o problemach mieszkańców tamtego regionu, informując o tworzących się rozległych zalewiskach i zapadliskach.
- Okazuje się, że po wyłączeniu pomp w nieczynnych już kopalniach cynku i ołowiu, wypełnianie wodą następuje dużo szybciej niż się wszyscy spodziewaliśmy – stwierdził Jarosław Zagórowski.
Dyrektor Zagórowski zwraca jednak uwagę, że samo tempo wypełniania wodą kopalni w rejonie Olkusza pozwala mieć nadzieję, że obawy o brak wody potrzebnej w regionie bełchatowskim nie potwierdzą się, a same odkrywki wypełniać będą się "dość szybko".
- Więc możemy przypuszczać, że w przypadku Bełchatowa również ten aspekt, który jest dość często podnoszony w dyskusji o tym, że może brakować wody, nie potwierdzi się, że wypełnianie tego leja będzie następować dosyć szybko, a problem dostępności wody nie będzie barierą posadowienia elektrowni jądrowej – powiedział Jarosław Zagórowski.
Prezes PGE GiEK: wody nam wystaczy
O wypełnianiu odkrywek i wodzie potrzebnej dla ewentualnej elektrowni jądrowej w okolicach Bełchatowa mówił też prezes PGE GiEK – Jacek Kaczorowski, który przypomniał, że system odwodnienia kopalni ma wydajność 5,5 m3 na sekundę. Jak dodał, maksymalne zapotrzebowanie dla atomu, biorąc pod uwagę wszystkie technologie jądrowe to maksymalnie 4 m3/s.
- Pozostaje nam 1,5 m3/s z wydajności systemu odwodnienia kopalni. Te półtora metra przeznaczone zostanie na rekultywacje dwóch wyrobisk – powiedział Jacek Kaczorowski.
Zaznaczył przy tym, że w rezerwie są też inne źródła z wód powierzchniowych m.in. ujęcia na Warcie czy w Bronisławowie.
Z wcześniejszych zapowiedzi PGE wynika, że napełnianie zbiorników powinno zacząć się po 2050 roku, czyli po zakończeniu prac górniczych, związanych z przygotowaniem do wypełnienia wodą Pola Szczerców. Czy kopalniane odkrywki zamienią się w jeziora szybciej niż wszyscy się spodziewamy?
Komentarze (0)